29 thg 10 2026
Cho tới thời điểm hiện tại (2026), phương pháp giảm mỡ nhanh nhất vẫn là các liệu pháp can thiệp hủy mỡ, hút mỡ Lipo Suction/Cryolysis tại các cơ sở bệnh viện thẩm mỹ. Tuy nhiên có một tin buồn là, lượng tế bào mỡ bị hủy đi sau đó sẽ vẫn quay trở lại nếu chúng ta không tiếp tục duy trì lối sống lành mạnh và hạn chế chuyện ăn uống bừa bãi.
Cũng giống như vậy, những thực phẩm bổ sung giảm cân đang bày bán rất nhiều trên thị trường, nếu có hiệu quả cũng chỉ giải quyết phần ngọn của cơn đại dịch béo phì này. Tuy nhiên, không thể không đề cập tới các khía cạnh khoa học đáng chú ý của những sản phẩm này. Vì về mặt mục tiêu, những sản phẩm hỗ trợ cơ chế giảm cân, đốt mỡ của con người là một phương hướng đúng và đáng để nghiên cứu và phát triển.
Bỏ qua những thực tế chưa tốt đẹp của thực phẩm bổ sung giảm cân theo nghiên cứu toàn cầu mới nhất, trong bài viết này, Vincent sẽ trình bảy cho bạn thấy cách phân loại của TPBS giảm cân, đốt mỡ. Đây đều sẽ là những hướng đi của loại sản phẩm có thị trường lên tới hàng trăm tỷ USD này.
Lipolysis chỉ quá trình "đánh tan" các phân tử mỡ tích trữ (triglycerides) trong tế bào mỡ, mô mỡ thành các axit béo. Các nhóm thực phẩm bổ sung giảm cân, giảm mỡ đi theo hướng này thường chỉ tập trung quảng bá cho hiệu quả "đốt mỡ" nhưng không đề cập sâu đến cơ chế. Như các bạn cũng biết, glycogen tích trữ là nguồn năng lượng chính cho các hoạt động cơ thể. Chỉ trong những điều kiện nhất định, khi cơ thể cần huy động năng lượng tích trữ từ mô mỡ, lipolysis mới xảy ra với sự hoạt động của enzyme Lipase qua nhiều kích thích hormone. Và thực chất, quá trình này chỉ "đánh tan" mỡ tích trữ thành các axit béo để vận chuyển vào đường máu, còn việc đám axit béo này có được tế bào sử dụng hay không và sử dụng bao nhiêu là vấn đề thường cố tình bị bỏ qua.
"Thermogenic" có nghĩa sinh nhiệt. Hầu hết các TPBS giảm cân đốt mỡ quảng cáo dưới cái tên Fat Burner đều thuộc nhóm này. Khi chúng ta tiêu thụ calories, cơ thể sẽ nóng lên, do vậy có cách hiểu rằng sử dụng các sản phẩm để tăng cường việc trao đổi chất hoặc khiến cơ thể nóng lên sẽ làm gia tăng khả năng đốt mỡ. Trong tự nhiên có các chất như caffeine, tinh chất trà xanh và capsaicin (tinh chất từ các loại ớt cay) có thể làm việc này.
Nhưng thực tế chưa có một nghiên cứu tổng hợp nào chứng minh cho tác dụng thực sự hiệu quả của những sản phẩm này. Thứ nhất việc làm tăng trao đổi chất hay khiến cơ thể nóng lên không đảm bảo việc cơ thể chắn chắn sẽ sử dụng mỡ thừa tích trữ làm năng lượng. Thứ hai, hiệu quả "đốt mỡ" của những sản phẩm thuộc nhóm này thực sự khi được nghiên cứu rất hạn chế. Như caffeine chỉ làm tăng khả năng đốt calories thêm 15kcal. Hay như sử dụng trà xanh trong 12 tuần liên tiếp chỉ làm giảm 0,04kg ở những người thừa cân, béo phì. Thứ ba, các nghiên cứu đều đồng thời chỉ ra rằng, cơ thể chúng ta sẽ thích nghi và quen dần với các sản phẩm này dẫn đến hiệu quả sẽ giảm dần sau đó. Thứ tư, những sản phẩm trên đều gây ảnh hưởng tới gan, thận và hệ thống của chúng ta và khi sử dụng quá liều đều mang lại những tác dụng phụ tương đối mạnh như đau đầu, tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim...
Thứ năm, chất lượng sản phẩm luôn là một vấn đề đáng bàn khi các sản phẩm trôi nổi gây hại có rất nhiều trên thị trường online. Việc sử dụng các sản phẩm Fat Burner dẫn đến ngộ độc gan, thận, thậm chí tử vong là có thật như video cảnh báo ở trên.
Carb Blocker, như cái tên, chỉ các sản phẩm hạn chế sự hấp thụ các chất bột đường (carbohydrate) của chúng ta khi ăn vào. Việc này trong ngắn hạn có thể khiến cơ thể sử dụng lượng glycogen tích trữ để có tác dụng giảm cân. Đồng thời về mặt cơ chế cũng sẽ hạn chế sự tăng insulin. Tuy nhiên, chắc các bạn cũng đã rõ, carb blocker không giúp bạn giảm cân, đốt mỡ nếu bạn vẫn cứ ăn nhiều thêm. thêm nữa từ những ngôn từ quảng bá khoa trương của sản phẩm này, sẽ dễ dẫn tới chuyện, bạn sẽ ăn nhiều hơn. Đồng thời Carb Blocker không khắc phục hay cải thiện bất cứ tình trạng sức khỏe đang gặp phải nào những người thừa cân béo phì đang gặp phải.
Những nhãn hàng sản xuất Carb Blocker cũng thường khuyên bạn nên ăn ít lại để tăng hiệu quả giảm cân. Nhưng vấn đề của thừa cân béo phì không phải lỗi của carbohydrate mà nằm ở cách chúng ta nạp và tiêu thụ năng lượng từ chúng. Và hiển nhiên, bạn chỉ cần ăn low-carb hay cắt bỏ calories từ những chiếc bánh ngọt hay đường tinh luyện... sẽ có được những hiệu quả còn tốt hơn.
Nếu có loại sản phẩm nào dành cho những người cần giảm cân nhưng lười biếng, có lẽ nhóm sản phẩm giúp bạn cảm thấy no, Appetite Suppressants, sẽ có những lợi ích nhất định. Các loại sản phẩm bổ sung chất xơ "khó tiêu" như Glucomannan sử dụng cơ chế ngậm nước của những chất xơ này dẫn tới tình trạng no bụng. Khi da dày bị kéo căng, sẽ dẫn tới tín hiệu "no" khiến não bộ không kích thích các hormones đói bụng và thèm ăn. Cũng có những sản phẩm kết hợp cả hai cơ chế "gây no" và ngăn chặn việc hấp thụ thức ăn để giúp bạn giảm cân.
Tất nhiên, đây cũng chỉ là giải pháp tạm thời và hoàn toàn không giúp cơ thể chúng ta khỏe lên và sử dụng năng lượng nhiều hơn, mục tiêu cốt yếu của giảm cân cần hướng tới. Cũng giống như những chương trình giảm cân "lừa đảo" tìm mọi cách cắt giảm calories hoặc các chương trình ăn kiêng theo mốt (FAD Diet), một cách giảm cân ngắn hạn không giải quyết được các vấn đề sức khỏe bên trong hệ thống của chúng ta. Thêm vào đó những sản phẩm này về lâu dài sẽ ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa của chúng ta.
Trong nhiều trường hợp, lựa chọn ăn kiêng hoặc nhịn ăn cách quãng sẽ giải quyết được chuyện này tốt hơn. Vì cũng như việc cần tập luyện để dạy cho cơ thể cách nâng vật nặng, trong giảm cân, bạn cũng cần dạy cho cơ thể làm việc đó.
Tất nhiên cũng sẽ có nhiều nhãn hàng, nhiều người bán hàng nói rằng kết hợp sử dụng Fat Burner với tập luyện, dinh dưỡng nghỉ ngơi hợp lí sẽ mang lại hiệu quả tốt. Thế nhưng như 4 lí do đưa ra ở trên với nhóm sản phẩm Thermogenic cũng sẽ áp dụng được để phản bác lại lí do này.
Thứ nhất việc kết hợp này không đảm bảo cho sự giảm mỡ thành công vì Fat Burner sẽ ảnh hưởng đến cả kế hoạch dinh dưỡng, tập luyện. Thứ hai, hiệu quả "đốt mỡ" của việc kết hợp này không mang lại hiệu quả đủ lớn. Như các tinh chất capsicin từ ớt cay có thể giúp đốt thêm 50kcal, một con số tương đối ổn nhưng vẫn không đủ lớn. Thứ ba, vẫn giữ nguyên như trên, các nghiên cứu đều đồng thời chỉ ra rằng, cơ thể chúng ta sẽ thích nghi và quen dần với các dẫn đến hiệu quả sẽ giảm dần sau đó. Thứ tư, những sản phẩm trên khi sử dụng quá liều đều mang lại những tác dụng phụ tương đối mạnh như đau đầu, tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim...và khi kết hợp tập luyện, tất nhiên, sẽ còn dễ quá liều và các phản ứng phụ sẽ còn mạnh mẽ hơn. Chưa nói tới nguy cơ tử vong do dùng quá liều nhưng con số những người gặp vấn đề trong lúc tập luyện kết hợp với các sản phẩm Fat Burner không phải ít.
Thêm vào đó, hiển nhiên, việc tập luyện, dinh dưỡng, nghỉ ngơi đúng cách có thể khiến bạn giảm cân thành công mà không cần nhờ đến sự giúp đỡ nào từ các sản phẩm bên ngoài. Nếu chỉ để đốt thêm calories, hiển nhiên cắt giảm calories bằng ăn kiêng, tập luyện sẽ là cách đơn giản và ít có vấn đề hơn. Còn vấn đề nếu sử dụng những sản phẩm này sẽ giúp bạn giảm cân nhanh hơn hay tốt hơn như thế nào là không thể xác định. Chưa kể đối tượng trong các phòng nghiên cứu cũng sẽ khác đối tượng ở bên ngoài.
Và chắc chắn một điều, những sản phẩm trên nếu có giúp bạn đốt nhiều hơn số lượng calories cần thiết nhờ kết hợp với tập luyện hay nhịn ăn khắc khổ, cơ chế phản ứng mạnh mẽ của cơ thể sẽ dần ngăn chặn và tạo ra những hệ quả không tốt. Yoyo Diet luôn xảy ra rất mạnh mẽ với những trường hợp tìm mọi cách giảm cân nhanh theo các hướng tiếp cận đơn lẻ.
Tất nhiên, việc tìm ra một sản phẩm hỗ trợ cho quá trình giảm cân vẫn là một sứ mệnh đang được nghiên cứu thực thi. Và thực tế, khi huấn luyện giảm cân, trong nhiều trường hợp, với kiến thức coaching bài bản, một số sản phẩm hỗ trợ giảm cân tự nhiên như cà phê, trà xanh hay thậm chí các loại nước thảo dược tự nhiên, cũng có thể mang lại hiệu ứng giả dược và một hiệu quả đáng kể trong thời gian đầu. Trong giảm cân hay các vấn đề liên quan tới sức khỏe, niềm tin đóng một vai trò rất lớn.
Theo thống kê về đại dịch béo phì của Tổ chức Y tế Thế giới năm 2016, hiện tại ở trong độ tuổi trên 18, chúng ta có 1,9 tỷ người thừa cân trên toàn cầu. Trong số đó có tới 650 triệu người ở mức béo phì. Nguy hiểm hơn, có tới 340 triệu người thừa cân hoặc béo phì nằm trong độ tuổi từ 5-19 tuổi. Đặc biệt nguy hiểm là vào năm 2019, số trẻ em dưới 5 tuổi thừa cân hoặc béo phì đã lên tới con số 38 triệu.
Nếu những con số trên chưa đủ để bạn lo ngại và đặt dấu hỏi về tính hiệu quả của các thực phẩm bổ sung, viên uống hỗ trợ giảm cân hay thậm chí thuốc giảm cân thì những điều tiếp theo đây chắc chắn sẽ giúp bạn có cái nhìn đúng đắn hơn về ngành công nghiệp trị giá hàng trăm tỷ đô la Mỹ này.
Một bản đánh giá toàn cầu đầu tiên được trình lên cho Đại hội Châu Âu về Béo phì từ một nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Sydney, Úc đã cho thấy sự vô ích và phí tiền của việc sử dụng các sản phẩm hỗ trợ giảm cân không chỉ trong vài năm mà vài thập niên gần đây.
Nghiên cứu toàn cầu này đã sử dụng kết quả thử nghiệm lâm sàng trong 19 năm từ 121 cuộc nghiên cứu được thực hiện với sự tham gia của 10,000 người về thực phẩm bổ sung và thảo dược chức năng hỗ trợ cho việc giảm cân. Kết luận của cuộc nghiên cứu này đã chỉ ra rằng không đủ chứng cứ cho việc các loại thực phẩm bổ sung hỗ trợ giảm cân có thể tạo ra hiệu quả giảm cân đáng kể nào.
Trích bài viết gốc trên phần Newsletter của Medical News Today
Theo như Erica Bessel, người dẫn đầu của nghiên cứu này, hầu hết các sản phẩm thực phẩm bổ sung hỗ trợ giảm cân có vẻ an toàn để sử dụng trong thời gian ngắn, chúng không mang lại ý nghĩa thực tế nào trong các thử nghiệm lâm sàng về giảm cân,
Thử nghiệm với các thảo dược giảm cân
Phần đầu trong nghiên cứu toàn cầu này, nhóm nghiên cứu đã xem xét 54 cuộc thử nghiệm so sánh tác dụng của thảo dược giảm cân với giá dược trong 16 năm với 4,331 người tham gia. Phải nói thêm để đánh giá tính hiệu quả của thảo dược giảm cân so với giả dược, những người tham gia cần giảm được ít nhất 2,5kg mới có ý nghĩa.
Kết quả cho thấy trong số 9 loại thảo dược giảm cân được kiểm nghiệm (ma hoàng,
Garcinia Cambogia, đậu tây trắng, rễ cây cam thảo, yerba maté, loại trà thảo mộc có nguồn gốc từ cây Ilex paraguariensis, Xoài châu phi, nho Veld, quả măng cụt, Cây kế địa cầu Đông Ấn Độ, chỉ có đậu tây trắng cho kết quả đáng kể. Tuy nhiên kết quả này giảm sút sau đó khi có các ngưỡng thử nghiệm cao hơn.
Thử nghiệm với các thực phẩm bổ sung hỗ trợ giảm cân
Ở phần thứ hai của nghiên cứu, Erica Bessel cùng các cộng sự đã phân tích 67 nghiên cứu ngẫu nhiên với 5,194 người tham gia thử nghiệm về TPBS hỗ trợ giảm cân. Kết quả cho thấy, Chitosan, glucomannan, CLA có cho thấy hiệu quả giảm cân khi so sánh với giả dược nhưng kết quả thực tế quá nhỏ nên không có ý nghĩa lâm sàng.
Kết luận
FDA Hoa Kỳ chỉ chứng nhận những viên uống hỗ trợ giảm cân có tác dụng khiến bạn no bụng hoặc ngăn cản sự hấp thụ thức ăn. Với các thực phẩm bổ sung được bày bán công khai, sự kiểm soát hay can thiệp của FDA là rất yếu ớt.
Như rất nhiều chuyên gia sức khỏe, chuyên gia giảm cân, fitness đã luôn nhắc nhở, giảm cân phụ thuộc rất nhiều vào việc hiểu rõ nguyên nhân của thừa cân, béo phì. Bạn không tự nhiên béo phì mà do thói quen ăn uống và lifestyle sinh hoạt không hỏe mạnh, ít tập luyện dẫn tới bạn ngày càng lún sâu hơn vào đại dịch béo phì này.
Nên dù bạn có mua được một loại thuốc giảm cân thần thánh, chúng cũng không dạy bạn cách ăn uống và có được lifestyle lành mạnh. Do đó, khi bạn chưa tìm cách trị hết nguyên nhân, bất kì sự hỗ trợ nào nếu có, vẫn chỉ mang tính ngắn hạn. Và cuộc sống của bạn không thể mang tính ngắn hạn.